Menukaart lezen in Italië: Italiaanse menukaart begrijpen

Bestellen: je hoeft niet elke gang te nemen

De indeling in vier gangen is een menukaart, geen regel. Italianen delen vaak antipasti en nemen daarna elk een primo of een secondo. Een bord pasta als enig gerecht is een heel normaal diner.

• Primi komen eerst. Pasta is een aparte gang, vóór het vlees of de vis. Wil je het als hoofdgerecht? Bestel het dan gewoon alleen.
• Secondi komen kaal. Een gegrilde vis of biefstuk komt zonder bijgerecht. Voeg een contorno (aardappelen, gegrilde groenten, salade) toe als je er iets bij wilt.
• Vraag om halve porties. Sommige plekken hebben een mezza porzione of een bis di primi (twee soorten pasta op één bord).
• Koffie komt als laatste. Een espresso (un caffè) volgt na het dessert.

De rekening komt pas als je erom vraagt: il conto, per favore.

Regionale menukaarten: wat verandert er van Rome tot Venetië

Italië heeft geen enkele nationale menukaart, en hetzelfde woord kan twee regio's verderop iets anders betekenen.

• Rome: de vier Romeinse pasta's — carbonara, amatriciana, gricia, cacio e pepe — plus artisjokken, supplì en orgaanvlees onder quinto quarto. Geen coperto: dat is bij regionale wet verboden.
• Milaan: boter in plaats van olijfolie, risotto alla milanese met saffraan, ossobuco, gepaneerde cotoletta.
• Florence: bistecca alla fiorentina, geprijsd per gewicht en rood geserveerd; broodsoepen; ongezouten brood.
• Bologna: tagliatelle al ragù ("spaghetti bolognese" staat zelden op lokale menukaarten), tortellini in brodo, lasagne.
• Napels: pizza, gefrituurde hapjes en la genovese — een saus van ui en rundvlees, geen pesto.
• Sicilië: arancini, pasta alla Norma, zwaardvis, pistache in zowel hartige gerechten als zoetigheid.
• Venetië: cicchetti (kleine hapjes aan de bar) en sarde in saor (zoetzure sardines).

Wanneer Italianen eten

De lunch (pranzo) loopt meestal van ongeveer 12.30 tot 14.30 uur en het diner (cena) van ongeveer 19.30 tot 22.30 uur, later in het zuiden en in de zomer. Veel keukens zijn daartussen dicht. Staat er een bordje met orario continuato of cucina non-stop, dan blijft de keuken de hele middag open — handig als je om 16.00 uur aankomt. Tijdens de lunch hebben trattoria's voor werknemers vaak een kort menù del giorno of menù fisso tegen een vaste prijs; zie wat een menù fisso inhoudt.

Water, brood en wijn: de kleine regels op de rekening

Water is meestal gebotteld — naturale (plat) of frizzante (bruisend) — en wordt per fles in rekening gebracht. Je kunt om kraanwater vragen (acqua del rubinetto); sommige plekken brengen een karaf, andere serveren alleen gebotteld of gefilterd (microfiltrata) water, waarvoor meestal wordt gerekend.

Brood komt ongevraagd en wordt betaald via het coperto, of in Rome soms via een aparte regel pane. Huiswijn (vino della casa, vaak sfuso) krijg je per quartino (kwart liter), mezzo litro of litro en is meestal veel goedkoper dan een fles.

Prijzen lezen: per etto, S.Q. en het sterretje

Drie notaties zorgen voor verrassingen bij bezoekers:

• "/hg", "all'etto" of "al kg". Vis en de Florentijnse biefstuk worden vaak per 100 g (etto) of per kilo geprijsd: een zeebaars van 600 g à €6/hg kost €36. Vraag eerst naar het gewicht — zie etto en S.Q..
• "S.Q." (secondo quantità). De prijs hangt af van de hoeveelheid die je krijgt.
• Een sterretje. * prodotto surgelato geeft diepgevroren ingrediënten aan. Het Italiaanse Hof van Cassatie heeft het serveren van diepvriesvoedsel zonder dat te vermelden aangemerkt als handelsfraude, dus menukaarten vermelden het, en volgens EU-regels moet rauw geserveerde vis doorgaans eerst worden ingevroren. Zie het sterretje voor diepvriesproducten.

Een Italiaanse menukaart lezen met MenuGuide

Maak een foto van de menukaart (of kies er een uit je galerij) en MenuGuide vertaalt elk gerecht naar jouw taal, met de originele Italiaanse naam onder elke vertaling zodat je ernaar kunt wijzen. Prijzen worden omgerekend naar jouw valuta, en bij elk gerecht staan ingrediënten en allergeen- en dieetaanduidingen — schattingen van AI, dus vraag bij een ernstige allergie altijd het personeel.

Stel je bestelling samen in de app en laat die aan de ober zien in het Italiaans, of laat Speak My Order hem hardop voorlezen. Wil je het vóór de reis uitproberen? De app heeft een ingebouwde Italiaanse voorbeeldmenukaart.